ابوماهر ابوعمران موسی بن یوسف بن سیار ابن سیارشیرازی

ابوماهر

ابوماهر ابوعمران موسی بن یوسف بن سیار ابن سیارشیرازی

موسی بن یوسف بین سیار شیرازی از اطباء نامدار سده های سوم و چهارم هجری در سرزمین فارس و معاصر با بزرگانی همچون ابوعلی سینا و اهوازی بوده است. متاسفانه تاریخ تولد وی مشخص نیست اما مولد و منشا وی شهر شیراز بوده و در این شهر به تحصیل پرداخته است. وی استاد عده ای از اطباء بزرگ زمان خود مانند احمد بین محمد طبری، ابوعلی مندویه اصفهانی و علی بن عباس مجوسی اهوازی بوده و بزرگان طب وقت به شاگردی وی مباهات می کردند.

اهوازی در کتاب " ملکی" ابوماهر را با تجلیل و تکریم بسیار به عنوان خود ذکر کرده است. وی طبیبی دانشمند و طبابت پادشاهان دیلمی را بر عهده داشته است. در این باب در نامه دانشوران چنین آمده است:" وقتی عضدالدوله به بیماری ظفره چشم و سطه گردن مبتلا گردید، پدرش رکن الدوله از این پیش آمد بسیار ناراحت شد. بر اثر توصیه عده ای از اطرافیان معالجه عضدالدوله تحف و هدایایی نزد ابوماهر فرستاد، اما طبیب از قبول آن ها خود داری نمود و پادشاه را به درمان مردم برحسب انسانیت و جوانمردی توجیه نمود.

در مورد دیدگاه وی به درمان از او چنین نقل شده است:" بر اطبای حاذق واجب است که چون در ابنای نوع خود علتی از علل ظاهره یا باطنه استنباط کنند باقتضای انسانیت و مروت، بمعالجت اقدام کرده آن رنجور را از آزار مرض خلاصی بخشند." تبحر و دانش وی در زمینه علم طب باعث شد که بر عقاید جالینوس اعتراضاتی وارد کند که مورد توجه اساتید فن قرار گرفت. وی همچنین در شعر و ادبیات، فلسفه، حکمت و منطق نیز دستی داشته و از اساتید این علوم بوده است. ابوماهر علاوه بر تحصیل، به تالیف کتب طبی نیز پرداخته است. این دانشمند کتابی ازشمند در زمینه آلات و اعمال جراحی به رشته تحریر در آورده است. شاگرد دانشمندش، اهوازی، در کتاب (کامل الصناعه) فصولی را که راجع به جراحی است به پیروی از استادش نوشته است.

آثار و مولفات طبی وی عبارتند از:

  • رساله ای در آلات جراحی
  • مقاله ای در فصد
  • کتاب چهل باب در جزء نظری و عملی
  • تعلیقات بر کتاب اغلوتن جالینوس
  • کتاب فی السته الضروریه
  • امراض العین و منافع خرافات
  • اضافاتی بر کناش اسحاق بن حنین
  • دیوان شعر

همچنین لوسین لکرک مولف تاریخ اطباء عرب متذکر گردیده که شرح کتب یوحنا بن سرابیون (سرافیون) از مولفات ابوماهر می باشد که این مطلب در لغتنامه دهخدا نیز نقل گردیده است.

این پزشک نامدار عمری دراز داشته و تا اواسط قرن چهارم در قید حیات بوده است. در بعضی منابع وفات وی را 350 هجری دانسته اند، گرچه این تاریخ کاملا قطعی نیست اما از آنجا که وی استاد اهوازی بوده می توان انتظار داشت که وی قبل از سال 384 (سال وفات اهوازی) بدرود حیات گفته است.

درنهایت این عالم بزرگ را که مقام استاری بر بسیاری از پزشکان برجسته زمان خود داشته و از مفاخر فارس به شمار می رود می توان بنیان گذار مکتب پزشکی شیراز که قرن ها از مکاتب مهم و تاثیر گذار پزشکی به شمار می رفته دانست.

نگارنده: سید علیرضا گلشنی

 
تگها : مشاهیر
ارسال نظر
* نام شما:

* ایمیل شما: (محرمانه)

* پیام شما:
رتبه: بد            خوب
کد نمایش داده شده را تایپ نمایید:

تازه سازی
طراحی سایت با مهریاسان